Terug

Grote mensen pesten ook vrijdag 4 september 2015

In de docententrainingen van PlayBack speel ik een puber, een docent, een ouder, leraar of mentor zo realistisch mogelijk. Hierbij put ik uit mijn ervaringen opgedaan tijdens het spelen van de jongerenvoorstellingen, waarmee ik meer dan 300 middelbare scholen van binnen heb bezocht en meegemaakt. De reacties die je krijgt op je spel bij zo’n training zijn anders dan die van jongeren tijdens of na een voorstelling.

De grootste complimenten en kritieken schuilen bij jongeren in het non-verbale: wegkijken, zuchten, er helemaal in op gaan, lachen, juichen. Na afloop wordt er vaak iets gemompeld als “het was niet saai of zo” of “best wel goed gespeeld.” Of ze komen enthousiast naar me toe, niet om te vertellen dat ze de voorstelling goed vonden, maar om te delen dat ze ook actrice willen worden, maar dan op de tv. Ik geniet van de dynamiek met jongeren.
Bij een docententraining wordt je vaak getrakteerd op complimentjes door de docenten over de herkenbare en realistische situaties die je hebt neergezet. Eerlijk is eerlijk als ijdele acteur is dat ook wel een keertje leuk.

17 augustus jl. speelde ik op het Kai Munk College in Hoofddorp in een training over pesten, samen met twee collega acteurs. We lieten scènes zien, waarin we inzoomden op de groepsdynamica van pesten onder jongeren. Naar aanleiding van deze scènes wisselden we van gedachten over de eerste signalen van pesten en pesten via een groepsapp, maar het ging ook over de rol van ouders en de verantwoordelijkheid van de school, over hoe en wanneer je moet ingrijpen. Een open en eerlijk gesprek met een frisse en betrokken groep docenten die graag samen van gedachten wisselden over leerlingenbegeleiding.

We sloten deze training af met een scène waarin we lieten zien dat er ook onder collega’s gepest wordt. Ik speelde in deze scène ‘De onervaren en bevlogen docente,’ die met hartkloppingen en lood in haar schoenen naar vergaderingen gaat. Ze wordt gekleineerd en haar bijdrage in de vergadering wordt weggehoond of genegeerd.

De reactie van het publiek was hilariteit alom: “Nou, gelukkig gaat het er bij ons in de vergaderingen niet zo aan toe!” Maar er is ook veel herkenning en er worden veel vragen gesteld, als “hoe ontstaat een sfeer van onveiligheid en negativiteit en hoe verander je dit?” Een aantal docenten kwam de vloer op. Ze lieten zich gelden. Ze kwamen voor me op, sloten hun ogen niet voor wat er gebeurde en lulden niet mee met het negatief geroddel. Het hoofd boven het maaiveld uit steken enkel door het pestgedrag niet te voeden, voelde als een haalbare taak in het docententeam van Kaj Munk. Mijn collega acteur speelt de ‘bully’ en ik merk dat hij uitgespeeld raakte door de rechtvaardigheid en kracht van de inspringers. Na afloop van de training viel mij op dat vooral deze scène veel losmaakt en stof tot napraten gaf op het Kaj Munk College.

Een paar dagen later lees ik het afschuwelijke nieuws dat een docent op een middelbare school in Maastricht zelfmoord heeft gepleegd. In haar afscheidsbrief aan de krant De Limburger schreef ze dat ze het gepest van haar collega’s niet langer aan kon…

Ik denk terug aan de training en de afsluitende scène, aan het open en eerlijke gesprek dat we hadden. Is pesten in de kiem te smoren? Ik hoop en geloof vurig van wel.

Susanne Hameleers
Actrice in docententrainingen en jongerenvoorstellingen bij PlayBack