Terug

Ban de angst uit de school woensdag 9 september 2015

De angst moet uit de school: angst om gepest te worden, voor een leraar die je afzeikt, voor anders-geaardheid, om uitgelachen te worden, om een ‘nerd’ genoemd te worden. Vul zelf maar aan…

Niemand zou met buikpijn naar school moeten gaan, geen leerling en geen leraar. Natuurlijk staat er in elke glanzende schoolbrochure en op elke website dat de school streeft naar een veilig leer- en leefklimaat voor alle betrokkenen. Maar hoe doe je dat in de weerbarstige praktijk van alledag? Pesten bijvoorbeeld zal nooit volledig worden uitgebannen vrees ik, de mens is nu eenmaal zoals hij is. Toch streven we er uiteraard wel naar.

Op mijn school, De Blesewic,  een vestiging van het Melanchthoncollege in Rotterdam en Lansingerland, zetten we verschillende middelen in. Zo doorlopen alle brugklassers het programma “Rots en Water”.  Daarnaast wordt drama ingezet als krachtig middel om tot bewustwording te komen. In mijn lessen onderzoeken we o.a. hoe pesten ontstaat, wat de rol is van meelopers, hoe pesters ertoe komen om te pesten, wat je ertegen zou kunnen doen. Spel als krachtig wapen, theater als middel. Leerlingen bedenken, oefenen en spelen scènes voor elkaar die vervolgens uitvoerig worden nabesproken. Leren met je hart, voelen wat bepaalde woorden, gebeurtenissen en handelingen met je doen. Het is evident dat er duidelijke afspraken moeten worden gemaakt en gehandhaafd om het gevoel van veiligheid te garanderen. Een voorbeeld: in mijn lessen is de smartphone taboe, die mag niet eens in je broekzak zitten.

Ook halen we Theatergroep PlayBack in huis. Professionele theatermakers met een groot onderwijshart. Zij spelen al jaren met veel succes hun voorstellingen voor onze leerlingen. Dat levert telkens veel gespreksstof op en mentoren gaan dan ook met hun klassen dieper op de thematiek in. En ook in mijn lessen krijgen die voorstellingen steeds een vervolg. PlayBack kan ook optreden op ouderavonden en verzorgt trainingen voor docenten, m.i. zeer waardevolle leermomenten.

En toch is het niet genoeg. Ik zie nog steeds zo nu en dan een schichtige leerling door de aula schuiven, hoor “homo” als scheldwoord en weet dat er gepest wordt. Vooral voldoen aan de norm rond welke kleding de juiste is, de nieuwste smartphone en niet te opvallende cijfers halen, heerst bij ons. Het is ook moeilijk om voldoende leerlingen enthousiast te krijgen voor de jaarlijkse kerstproductie. Er zijn talentvolle leerlingen die zich gedeisd houden. Ze willen wel zingen, acteren en dansen maar durven niet voor hun medescholieren op te treden. Ik roep elke leraar en opvoeder op: wees niet onverschillig, ga in op wat je constateert. Praat  met de leerlingen en met elkaar en ga de problemen niet uit de weg. Sluit niet je ogen, oren en de deur van je lokaal en beperk je niet tot de inhoud van je lessen. Ga de strijd aan, alleen dan kan de school een veilige plek zijn waar je graag komt en goed kunt functioneren als leerling, leraar, mens. En dat is hard nodig in een wereld die steeds grimmiger lijkt te worden.

Albert Brouwer
Docent Drama, Melanchthon de Blesewic